Tłumaczenie tekstu polega na dokonaniu przekładu treści zapisanych w języku źródłowym na język docelowy. Dotychczas zajmowali się tym wyłącznie tłumacze, ale automatyzacja procesów i sztuczna inteligencja sprawiają, że branża tłumaczeniowa coraz częściej wykorzystuje tłumaczenia maszynowe, czyli automatyczne.

Czym jest tłumaczenie maszynowe? Czy treści z języka źródłowego mogą zostać perfekcyjnie oddane w języku docelowym? Jakie są zalety i wady tłumaczenia wykonanego przez automatycznego tłumacza i czy mogą być one wykonywane bez ingerencji człowieka?

Czym jest tłumaczenie maszynowe?

Tłumaczenie maszynowe, inaczej machine translation lub tłumaczenie automatyczne, jest to tłumaczenie wykonane przez skomplikowane algorytmy wykorzystywane przez aplikacje lub też usługi dostępne online. Maszynowe przekłady wykorzystują tzw. uczenie maszynowe, czyli dziedzinę sztucznej inteligencji, której podstawą są algorytmy mające zdolność poprawiania własnych błędów w oparciu o kolejne doświadczenia i uzyskiwane z nich dane.

Rodzaje tłumaczeń maszynowych

Obecnie, dzięki ciągłemu doskonaleniu tłumaczenia maszynowego, możemy w oparciu o tekst źródłowy, wykonać tłumaczenia pisemne bardzo różnorodnych treści. Należą do nich nie tylko książki, broszury czy katalogi, ale także tłumaczenia specjalistyczne z wielu dziedzin — medycyny, technologii, architektury, prawa, itp.

Wyróżniamy kilka typów tłumaczeń maszynowych:

  • tłumaczenie wspomagane komputerowo — opiera się na pracy człowieka, komputer stanowi jedynie narzędzie pomocnicze wykorzystywane w celu usprawnienia pracy i wykonania jej w krótszym czasie;
  • tłumaczenie wspomagane przez człowieka — w praktyce oznacza to, że człowiek dokonuje jedynie korekty treści wygenerowanych przez komputer;
  • tłumaczenie maszynowe — to systemy oparte wyłącznie na sztucznej inteligencji.

Metody tłumaczeń maszynowych

W tłumaczeniach maszynowych wykorzystywane są różnorodne metody:

  • systemy tłumaczenia bezpośredniego — to tłumaczenie maszynowe, w którym treści z jednego języka tłumaczone są wprost;
  • tłumaczenie statystyczne — tłumaczenie maszynowe, w którym wykorzystywana jest pamięć tłumaczeniowa (przydatna w codziennej pracy tłumacza). Przykładem działania tej technologii jest Tłumacz Google;
  • tłumaczenie oparte na przykładach — to tłumaczenie maszynowe podobne do statystycznego, ale bardziej zaawansowane. O ile bowiem w przypadku tłumaczenia statystycznego komputer znajduje w pamięci pojedyncze słowa, o tyle w tym przypadku — całe zdania;
  • systemy przekładu składniowego — przy tłumaczeniu komputer analizuje nie poszczególne słowa, ale całą składnię i na jej podstawie wybiera najbardziej odpowiednie elementy;
  • systemy międzyjęzykowe — to tłumaczenie maszynowe, które wykorzystuje sztuczny język międzynarodowy, interlingua. System najpierw tłumaczy tekst na niego, a potem dopiero na język docelowy.

Obecnie najczęściej wykorzystuje się neuronowe tłumaczenia maszynowe — bazują one na sztucznych sieciach neuronowych, takich, jakie obecne są w ludzkim mózgu i umożliwiają głębokie uczenie się maszyn. Neural machine translation — neuronowe tłumaczenie maszynowe są niezwykle skuteczne w tłumaczeniu tekstów.

Robot

Kiedy stosuje się tłumaczenie maszynowe?

Maszyny użytkowane są powszechnie w branży translatorskiej. Pozwalają w krótkim czasie otrzymać tłumaczenie, nawet jeśli odznacza się ono specjalistycznym słownictwem i skomplikowaną składnią.

Zalety tłumaczenia maszynowego

W większości przypadków tłumaczenie maszynowe, zwłaszcza wykorzystujące sztuczne sieci neuronowe, pozwala otrzymać bardzo poprawne tłumaczenia tekstów w czasie znacznie krótszym niż zrobiłby to tłumacz. Ludzki mózg ma swoje ograniczenia – męczy się i popełnia błędy. Maszyna natomiast może pracować bardzo długo bez utraty wydajności.

Wady tłumaczenia maszynowego

W przypadku starszych technologii tłumaczeń problemem będzie kontekst – jeśli mamy do czynienia z pełną metafor czy podtekstów literaturą, tłumaczenie maszynowe może się nie sprawdzić, bowiem maszyna nie rozumie kontekstu czy metafory. Należy jednak wiedzieć, że maszyny wykonujące neuronowe tłumaczenia maszynowe postrzegają zdania jako całość i dla nich uwzględnienie kontekstu nie jest już problemem.

Czy warto korzystać z Tłumacza Google?

Google Translate opiera się na statystycznych tłumaczeniach, dlatego nie można spodziewać się doskonałych przekładów. O innych cechach tego narzędzia przeczytasz więcej w artykule: Tłumaczenia Medyczne – dlaczego nie należy używać Tłumacza Google?

Czy tłumaczenie automatyczne może zastąpić pracę prawdziwego tłumacza?

To, że tłumaczenie maszynowe, pozwala przetłumaczyć treść tekstu w sposób szybki i skuteczny, nie oznacza, że dla prawdziwego tłumacza nie ma już miejsca w branży tłumaczeniowej. Automatyczne tłumaczenie tekstów nadal wymaga czujnej obecności człowieka — dlaczego?

Każdy język postrzegać należy w kategoriach tworu żywego — on cały czas zmienia się, a tempo tych zmian jest bardzo szybkie. Póki co nawet najbardziej nowoczesne tłumaczenie maszynowe jest możliwe dzięki temu, że maszynę ktoś czegoś „nauczył” – a nauczycielem może być wyłącznie człowiek.

Poza tym posługiwanie się językiem wymaga pewnej intuicji, wyczucia, a nawet fantazji — a tych cech maszyny nie nabyły i w bliżej przewidywanej przyszłości raczej nie nabędą. O ile więc tłumaczenie maszynowe jest świetnym narzędziem pracy, to nie zastąpi człowieka.

Czy warto w takim razie korzysać z tłumaczeń maszynowych?

Skoro tłumaczenie maszynowe nie jest doskonałe, to czy warto z niego korzystać? Oczywiście, że tak — i prawie każde biuro tłumaczeń to robi. Należy jednak wiedzieć, w jaki sposób to robić, znać zagrożenia i ograniczenia tego rozwiązania. Wówczas można korzystać z niego z korzyścią dla klientów.

Jeżeli szukasz sprawdzonej agencji tłumaczeń, która przełoży dokumenty medyczne, techniczne, prawnicze lub biznesowe w profesjonalny sposób z zachowaniem kontekstu kulturowego, skontaktuj się z nami. W TEXTOLOGY przygotujemy dla Ciebie rzetelne i tłumaczenie poświadczone lub przysięgłe dokumentów w wymaganym terminie. Wyślij do nas niezobowiązującą prośbę o wycenę projektu jeszcze dziś!